2.3. Urządzenia wyjściowe
Poprzedni | Rozdział 2. Możliwości | Następny

## 2.3. Urządzenia wyjściowe

### 2.3.1. Video output devices

#### 2.3.1.1. Setting up MTRR

It is VERY recommended to check if the MTRR registers are set up properly, because they can give a big performance boost.

Do a cat /proc/mtrr:

    --($:~)-- cat /proc/mtrr
    reg00: base=0xe4000000 (3648MB), size=  16MB: write-combining, count=9
    reg01: base=0xd8000000 (3456MB), size= 128MB: write-combining, count=1

It's right, shows my Matrox G400 with 16MB memory. I did this from XFree 4.x.x , which sets up MTRR registers automatically.

If nothing worked, you have to do it manually. First, you have to find the base address. You have 3 ways to find it:

1. from X11 startup messages, for example:

       (--) SVGA: PCI: Matrox MGA G400 AGP rev 4, Memory @ 0xd8000000, 0xd4000000
       (--) SVGA: Linear framebuffer at 0xD8000000

2. from `/proc/pci` (use lspci -v command):

       01:00.0 VGA compatible controller: Matrox Graphics, Inc.: Unknown device 0525
       Memory at d8000000 (32-bit, prefetchable)

3. from mga_vid kernel driver messages (use dmesg):

       mga_mem_base = d8000000

Then let's find the memory size. This is very easy, just convert video RAM size to hexadecimal, or use this table:

1 MB | 0x100000
2 MB | 0x200000
4 MB | 0x400000
8 MB | 0x800000
16 MB | 0x1000000
32 MB | 0x2000000

You know base address and memory size, let's setup MTRR registers! For example, for the Matrox card above (`base=0xd8000000`) with 32MB ram (`size=0x2000000`) just execute:

    echo "base=0xd8000000 size=0x2000000 type=write-combining" >| /proc/mtrr

Not all CPUs support MTRRs. For example older K6-2's (around 266MHz, stepping 0) doesn't support MTRR, but stepping 12's do (cat /proc/cpuinfo to check it).

#### 2.3.1.2. Video outputs for traditional video cards

##### 2.3.1.2.1. Xv

Under XFree86 4.0.2 or newer, you can use your card's hardware YUV routines using the XVideo extension. This is what the option '`-vo xv`' uses. Also, this driver supports adjusting brightness/contrast/hue/etc (unless you use the old, slow DirectShow DivX codec, which supports it everywhere), see the man page.

In order to make this work, be sure to check the following:

1. You have to use XFree86 4.0.2 or newer (former versions don't have XVideo)

2. Your card actually supports hardware acceleration (modern cards do)

3. X loads the XVideo extension, it's something like this:

       (II) Loading extension XVideo

   in `/var/log/XFree86.0.log`

   ### Notatka

   This loads only the XFree86's extension. In a good install, this is always loaded, and doesn't mean that the card's XVideo support is loaded!

4. Your card has Xv support under Linux. To check, try xvinfo, it is the part of the XFree86 distribution. It should display a long text, similar to this:

       X-Video Extension version 2.2
       screen #0
         Adaptor #0: "Savage Streams Engine"
           number of ports: 1
           port base: 43
           operations supported: PutImage
           supported visuals:
             depth 16, visualID 0x22
             depth 16, visualID 0x23
           number of attributes: 5
       (...)
           Number of image formats: 7
             id: 0x32595559 (YUY2)
               guid: 59555932-0000-0010-8000-00aa00389b71
               bits per pixel: 16
               number of planes: 1
               type: YUV (packed)
             id: 0x32315659 (YV12)
               guid: 59563132-0000-0010-8000-00aa00389b71
               bits per pixel: 12
               number of planes: 3
               type: YUV (planar)
       (...etc...)

   It must support YUY2 packed, and YV12 planar pixel formats to be usable with MPlayer.

5. And finally, check if MPlayer was compiled with 'xv' support. Do a mplayer -vo help | grep xv If 'xv' support was built a line similar to this should appear:

         xv      X11/Xv

###### 2.3.1.2.1.1. 3dfx cards

Older 3dfx drivers were known to have problems with XVideo acceleration, it didn't support either YUY2 or YV12, and so. Verify that you have XFree86 version 4.2.0 or greater, it works OK with YV12 and YUY2. Previous versions, including 4.1.0, crashes with YV12. If you experience strange effects using `-vo xv`, try SDL (it has XVideo, too) and see if it helps. Check the SDL section for details.

OR, try the NEW `-vo tdfxfb` driver! See the tdfxfb section.

###### 2.3.1.2.1.2. S3 cards

S3 Savage3D's should work fine, but for Savage4, use XFree86 version 4.0.3 or greater (in case of image problems, try 16bpp). As for S3 Virge: there is xv support, but the card itself is very slow, so you better sell it.

### Notatka

It's currently unclear which Savage models lack YV12 support, and convert by driver (slow). If you suspect your card, get a newer driver, or ask politely on the mplayer-users mailing list for an MMX/3DNow enabled driver.

###### 2.3.1.2.1.3. nVidia cards

nVidia isn't always a very good choice under Linux (according to nVidia, this is not true)... XFree86's open-source driver supports most of these cards, but for some cases, you'll have to use the binary closed-source nVidia driver, available at nVidia's web site. You'll always need this driver if you want 3D acceleration, too.

Riva128 cards don't have XVideo support with XFree86's nVidia driver :( Complain to nVidia.

However, MPlayer contains a VIDIX driver for most nVidia cards. Currently it is in beta stage, and has some drawbacks. For more information, see nVidia VIDIX section.

###### 2.3.1.2.1.4. ATI cards

The GATOS driver (which you should use, unless you have Rage128 or Radeon) has VSYNC enabled by default. It means that decoding speed (!) is synced to the monitor's refresh rate. If playing seems to be slow, try disabling VSYNC somehow, or set refresh rate to a n*(fps of the movie) Hz.

Radeon VE - if you need X, use XFree86 4.2.0 or greater for this card. No TV out support. Of course with MPlayer you can happily get accelerated display, with or without TV output, and no libraries or X are needed. Read the VIDIX section.

###### 2.3.1.2.1.5. NeoMagic cards

These cards can be found in many laptops. You must use XFree86 4.3.0 or above, or else use Stefan Seyfried's Xv-capable drivers. Just choose the one that applies to your version of XFree86.

XFree86 4.3.0 includes Xv support, yet Bohdan Horst sent a small patch against the XFree86 sources that speeds up framebuffer operations (so XVideo) up to four times. The patch has been included in XFree86 CVS and should be in the next release after 4.3.0.

To allow playback of DVD sized content change your XF86Config like this:

    Section "Device"
        [...]
        Driver "neomagic"
        Option "OverlayMem" "829440"
        [...]
    EndSection

###### 2.3.1.2.1.6. Trident cards

If you want to use xv with a trident card, provided that it doesn't work with 4.1.0, install XFree 4.2.0. 4.2.0 adds support for fullscreen Xv support with the Cyberblade XP card.

Alternatively, MPlayer contains a VIDIX driver for the Cyberblade/i1 card.

###### 2.3.1.2.1.7. Kyro/PowerVR cards

If you want to use Xv with a Kyro based card (for example Hercules Prophet 4000XT), you should download the drivers from the PowerVR site

##### 2.3.1.2.2. DGA

PREAMBLE. This document tries to explain in some words what DGA is in general and what the DGA video output driver for MPlayer can do (and what it can't).

WHAT IS DGA. DGA is short for Direct Graphics Access and is a means for a program to bypass the X server and directly modifying the framebuffer memory. Technically spoken this happens by mapping the framebuffer memory into the memory range of your process. This is allowed by the kernel only if you have superuser privileges. You can get these either by logging in as `root` or by setting the SUID bit on the MPlayer executable (not recommended).

There are two versions of DGA: DGA1 is used by XFree 3.x.x and DGA2 was introduced with XFree 4.0.1.

DGA1 provides only direct framebuffer access as described above. For switching the resolution of the video signal you have to rely on the XVidMode extension.

DGA2 incorporates the features of XVidMode extension and also allows switching the depth of the display. So you may, although basically running a 32 bit depth X server, switch to a depth of 15 bits and vice versa.

However DGA has some drawbacks. It seems it is somewhat dependent on the graphics chip you use and on the implementation of the X server's video driver that controls this chip. So it does not work on every system...

INSTALLING DGA SUPPORT FOR MPLAYER. First make sure X loads the DGA extension, see in `/var/log/XFree86.0.log`:

    (II) Loading extension XFree86-DGA

See, XFree86 4.0.x or greater is highly recommended! MPlayer's DGA driver is autodetected by `./configure`, or you can force it with `--enable-dga`.

If the driver couldn't switch to a smaller resolution, experiment with options `-vm` (only with X 3.3.x), `-fs`, `-bpp`, `-zoom` to find a video mode that the movie fits in. There is no converter right now :(

Become `root`. DGA needs root access to be able to write directly video memory. If you want to run it as user, then install MPlayer SUID root:

    chown root /usr/local/bin/mplayer
    chmod 750 /usr/local/bin/mplayer
    chmod +s /usr/local/bin/mplayer

Now it works as a simple user, too.

### Security risk

This is a big security risk! Never do this on a server or on a computer that can be accessed by other people because they can gain root privileges through SUID root MPlayer.

Now use `-vo dga` option, and there you go! (hope so:) You should also try if the `-vo sdl:dga` option works for you! It's much faster!

RESOLUTION SWITCHING. The DGA driver allows for switching the resolution of the output signal. This avoids the need for doing (slow) software scaling and at the same time provides a fullscreen image. Ideally it would switch to the exact resolution (except for honoring aspect ratio) of the video data, but the X server only allows switching to resolutions predefined in `/etc/X11/XF86Config` (`/etc/X11/XF86Config-4` for XFree 4.X.X respectively). Those are defined by so-called modelines and depend on the capabilities of your video hardware. The X server scans this config file on startup and disables the modelines not suitable for your hardware. You can find out which modes survive with the X11 log file. It can be found at: `/var/log/XFree86.0.log`.

These entries are known to work fine with a Riva128 chip, using the nv.o X server driver module.

    Section "Modes"
      Identifier "Modes[0]"
      Modeline "800x600"  40     800 840 968 1056  600 601 605 628
      Modeline "712x600"  35.0   712 740 850 900   400 410 412 425
      Modeline "640x480"  25.175 640 664 760 800   480 491 493 525
      Modeline "400x300"  20     400 416 480 528   300 301 303 314 Doublescan
      Modeline "352x288"  25.10  352 368 416 432   288 296 290 310
      Modeline "352x240"  15.750 352 368 416 432   240 244 246 262 Doublescan
      Modeline "320x240"  12.588 320 336 384 400   240 245 246 262 Doublescan
    EndSection

DGA & MPLAYER. DGA is used in two places with MPlayer: The SDL driver can be made to make use of it (`-vo sdl:dga`) and within the DGA driver (`-vo dga`). The above said is true for both; in the following sections I'll explain how the DGA driver for MPlayer works.

FEATURES. The DGA driver is invoked by specifying `-vo dga` at the command line. The default behavior is to switch to a resolution matching the original resolution of the video as close as possible. It deliberately ignores the `-vm` and `-fs` options (enabling of video mode switching and fullscreen) - it always tries to cover as much area of your screen as possible by switching the video mode, thus refraining to use a single additional cycle of your CPU to scale the image. If you don't like the mode it chooses you may force it to choose the mode matching closest the resolution you specify by `-x` and `-y`. By providing the `-v` option, the DGA driver will print, among a lot of other things, a list of all resolutions supported by your current `XF86Config` file. Having DGA2 you may also force it to use a certain depth by using the `-bpp` option. Valid depths are 15, 16, 24 and 32. It depends on your hardware whether these depths are natively supported or if a (possibly slow) conversion has to be done.

If you should be lucky enough to have enough offscreen memory left to put a whole image there, the DGA driver will use doublebuffering, which results in much smoother movie replaying. It will tell you whether double-buffering is enabled or not.

Doublebuffering means that the next frame of your video is being drawn in some offscreen memory while the current frame is being displayed. When the next frame is ready, the graphics chip is just told the location in memory of the new frame and simply fetches the data to be displayed from there. In the meantime the other buffer in memory will be filled again with new video data.

Doublebuffering may be switched on by using the option `-double` and may be disabled with `-nodouble`. Current default option is to disable doublebuffering. When using the DGA driver, onscreen display (OSD) only works with doublebuffering enabled. However, enabling doublebuffering may result in a big speed penalty (on my K6-II+ 525 it used an additional 20% of CPU time!) depending on the implementation of DGA for your hardware.

SPEED ISSUES. Generally spoken, DGA framebuffer access should be at least as fast as using the X11 driver with the additional benefit of getting a fullscreen image. The percentage speed values printed by MPlayer have to be interpreted with some care, as for example, with the X11 driver they do not include the time used by the X server needed for the actual drawing. Hook a terminal to a serial line of your box and start top to see what is really going on in your box.

Generally spoken, the speedup done by using DGA against 'normal' use of X11 highly depends on your graphics card and how well the X server module for it is optimized.

If you have a slow system, better use 15 or 16 bit depth since they require only half the memory bandwidth of a 32 bit display.

Using a depth of 24 bit is even a good idea if your card natively just supports 32 bit depth since it transfers 25% less data compared to the 32/32 mode.

I've seen some AVI files already be replayed on a Pentium MMX 266. AMD K6-2 CPUs might work at 400 MHZ and above.

KNOWN BUGS. Well, according to some developers of XFree, DGA is quite a beast. They tell you better not to use it. Its implementation is not always flawless with every chipset driver for XFree out there.

- With XFree 4.0.3 and `nv.o` there is a bug resulting in strange colors.
- ATI driver requires to switch mode back more than once after finishing using of DGA.
- Some drivers simply fail to switch back to normal resolution (use Ctrl+Alt+Keypad + and Ctrl+Alt+Keypad - to switch back manually).
- Some drivers simply display strange colors.
- Some drivers lie about the amount of memory they map into the process's address space, thus vo_dga won't use doublebuffering (SIS?).
- Some drivers seem to fail to report even a single valid mode. In this case the DGA driver will crash telling you about a nonsense mode of 100000x100000 or something like that.
- OSD only works with doublebuffering enabled (else it flickers).

##### 2.3.1.2.3. SDL

SDL (Simple Directmedia Layer) is basically a unified video/audio interface. Programs that use it know only about SDL, and not about what video or audio driver does SDL actually use. For example a Doom port using SDL can run on svgalib, aalib, X, fbdev, and others, you only have to specify the (for example) video driver to use with the `SDL_VIDEODRIVER` environment variable. Well, in theory.

With MPlayer, we used its X11 driver's software scaler ability for cards/drivers that doesn't support XVideo, until we made our own (faster, nicer) software scaler. Also we used its aalib output, but now we have ours which is more comfortable. Its DGA mode was better than ours, until recently. Get it now? :)

It also helps with some buggy drivers/cards if the video is jerky (not slow system problem), or audio is lagging.

SDL video output supports displaying subtitles under the movie, on the (if present) black bar.

There are several command line switches for SDL:

`-vo sdl:`name``
  specifies SDL video driver to use (i.e. `aalib`, `dga`, `x11`)
`-ao sdl:`name``
  specifies SDL audio driver to use (i.e. `dsp`, `esd`, `arts`)
`-noxv`
  disables XVideo hardware acceleration
`-forcexv`
  tries to force XVideo acceleration

Tabela 2.1. SDL only keys

Key | Action
--- | ---
c | cycles available fullscreen modes
n | changes back to normal mode

Known bugs:

- Keys pressed under sdl:aalib console driver repeat forever. (use `-vo aa`!) It's bug in SDL, I can't change it (tested with SDL 1.2.1).
- DO NOT USE SDL with GUI! It won't work as it should.

##### 2.3.1.2.4. SVGAlib

INSTALLATION. You'll have to install svgalib and its development package in order for MPlayer build its SVGAlib driver (autodetected, but can be forced), and don't forget to edit `/etc/vga/libvga.config` to suit your card and monitor.

### Notatka

Be sure not to use the `-fs` switch, since it toggles the usage of the software scaler, and it's slow. If you really need it, use the `-sws 4` option which will produce bad quality, but is somewhat faster.

EGA (4BPP) SUPPORT. SVGAlib incorporates EGAlib, and MPlayer has the possibility to display any movie in 16 colors, thus usable in the following sets:

- EGA card with EGA monitor: 320x200x4bpp, 640x200x4bpp, 640x350x4bpp
- EGA card with CGA monitor: 320x200x4bpp, 640x200x4bpp

The bpp (bits per pixel) value must be set to 4 by hand: `-bpp 4`

The movie probably must be scaled down to fit in EGA mode:

    -vf scale=640:350

or

    -vf scale=320:200

For that we need fast but bad quality scaling routine:

    -sws 4

Maybe automatic aspect correction has to be shut off:

    -noaspect

### Notatka

According to my experience the best image quality on EGA screens can be achieved by decreasing the brightness a bit: `-vf eq=-20:0`. I also needed to lower the audio samplerate on my box, because the sound was broken on 44kHz: `-srate 22050`.

You can turn on OSD and subtitles only with the `expand` filter, see the man page for exact parameters.

##### 2.3.1.2.5. Framebuffer output (FBdev)

Whether to build the FBdev target is autodetected during `./configure`. Read the framebuffer documentation in the kernel sources (`Documentation/fb/*`) for more information.

If your card doesn't support VBE 2.0 standard (older ISA/PCI cards, such as S3 Trio64), only VBE 1.2 (or older?): Well, VESAfb is still available, but you'll have to load SciTech Display Doctor (formerly UniVBE) before booting Linux. Use a DOS boot disk or whatever. And don't forget to register your UniVBE ;))

The FBdev output takes some additional parameters above the others:

`-fb`
  specify the framebuffer device to use (`/dev/fb0`)
`-fbmode`
  mode name to use (according to `/etc/fb.modes`)
`-fbmodeconfig`
  config file of modes (default `/etc/fb.modes`)
`-monitor-hfreq`, `-monitor-vfreq`, `-monitor-dotclock`
  important values, see `example.conf`

If you want to change to a specific mode, then use

    mplayer -vm -fbmode name_of_mode filename

- `-vm` alone will choose the most suitable mode from `/etc/fb.modes`. Can be used together with `-x` and `-y` options too. The `-flip` option is supported only if the movie's pixel format matches the video mode's pixel format. Pay attention to the bpp value, fbdev driver tries to use the current, or if you specify the `-bpp` option, then that.

- `-zoom` option isn't supported (use `-vf scale`). You can't use 8bpp (or less) modes.

- You possibly want to turn the cursor off:

      echo -e '\033[?25l'

  or

      setterm -cursor off

  and the screen saver:

      setterm -blank 0

  To turn the cursor back on:

      echo -e '\033[?25h'

  or

      setterm -cursor on

### Notatka

FBdev video mode changing does not work with the VESA framebuffer, and don't ask for it, since it's not an MPlayer limitation.

##### 2.3.1.2.6. Matrox framebuffer (mga_vid)

This section is about the Matrox G200/G400/G450/G550 BES (Back-End Scaler) support, the mga_vid kernel driver. It's actively developed by A'rpi, and it has hardware VSYNC support with triple buffering. It works on both framebuffer console and under X.

### Ostrzeżenie

This is Linux only! On non-Linux (tested on FreeBSD) systems, you can use VIDIX instead!

Installation:

1. To use it, you first have to compile `mga_vid.o`:

       cd drivers
       make

2. Then create `/dev/mga_vid` device:

       mknod /dev/mga_vid c 178 0

   and load the driver with

       insmod mga_vid.o

3. You should verify the memory size detection using the dmesg command. If it's bad, use the `mga_ram_size` option (rmmod mga_vid first), specify card's memory size in MB:

       insmod mga_vid.o mga_ram_size=16

4. To make it load/unload automatically when needed, first insert the following line at the end of `/etc/modules.conf`:

       alias char-major-178 mga_vid

   Then copy the `mga_vid.o` module to the appropriate place under `/lib/modules/`kernel version`/`somewhere``.

   Then run

       depmod -a

5. Now you have to (re)compile MPlayer, `./configure` will detect `/dev/mga_vid` and build the 'mga' driver. Using it from MPlayer goes by `-vo mga` if you have matroxfb console, or `-vo xmga` under XFree86 3.x.x or 4.x.x.

The mga_vid driver cooperates with Xv.

The `/dev/mga_vid` device file can be read for some info, for example by

    cat /dev/mga_vid

and can be written for brightness change:

    echo "brightness=120" > /dev/mga_vid

##### 2.3.1.2.7. 3Dfx YUV support

This driver uses the kernel's tdfx framebuffer driver to play movies with YUV acceleration. You'll need a kernel with tdfxfb support, and recompile with

    ./configure --enable-tdfxfb

##### 2.3.1.2.8. OpenGL output

MPlayer supports displaying movies using OpenGL, but if your platform/driver supports xv as should be the case on a PC with Linux, use xv instead, OpenGL performance is considerably worse. If you have an X11 implementation without xv support, OpenGL is a viable alternative.

Unfortunately not all drivers support this feature. The Utah-GLX drivers (for XFree86 3.3.6) support it for all cards. See http://utah-glx.sourceforge.net for details about how to install it.

XFree86(DRI) 4.0.3 or later supports OpenGL with Matrox and Radeon cards, 4.2.0 or later supports Rage128. See http://dri.sourceforge.net for download and installation instructions.

A hint from one of our users: the GL video output can be used to get vsynced TV output. You'll have to set an environment variable (at least on nVidia):

export $__GL_SYNC_TO_VBLANK=1

##### 2.3.1.2.9. AAlib - text mode displaying

AAlib is a library for displaying graphics in text mode, using powerful ASCII renderer. There are lots of programs already supporting it, like Doom, Quake, etc. MPlayer contains a very usable driver for it. If `./configure` detects aalib installed, the aalib libvo driver will be built.

You can use some keys in the AA Window to change rendering options:

Key | Action
--- | ---
1 | decrease contrast
2 | increase contrast
3 | decrease brightness
4 | increase brightness
5 | switch fast rendering on/off
6 | set dithering mode (none, error distribution, Floyd Steinberg)
7 | invert image
8 | toggles between aa and MPlayer control

The following command line options can be used:

`-aaosdcolor=`V``

  change OSD color

`-aasubcolor=`V``

  change subtitle color

  where `V` can be: `0` (normal), `1` (dark), `2` (bold), `3` (bold font), `4` (reverse), `5` (special).

AAlib itself provides a large sum of options. Here are some important:

`-aadriver`
  set recommended aa driver (X11, curses, Linux)
`-aaextended`
  use all 256 characters
`-aaeight`
  use eight bit ASCII
`-aahelp`
  prints out all aalib options

### Notatka

The rendering is very CPU intensive, especially when using AA-on-X (using aalib on X), and it's least CPU intensive on standard, non-framebuffer console. Use SVGATextMode to set up a big textmode, then enjoy! (secondary head Hercules cards rock :)) (but imho you can use `-vf 1bpp` option to get graphics on hgafb:)

Use the `-framedrop` option if your computer isn't fast enough to render all frames!

Playing on terminal you'll get better speed and quality using the Linux driver, not curses (`-aadriver linux`). But therefore you need write access on `/dev/vcsa`<terminal>``! That isn't autodetected by aalib, but vo_aa tries to find the best mode. See http://aa-project.sourceforge.net/tune for further tuning issues.

##### 2.3.1.2.10. VESA - output to VESA BIOS

This driver was designed and introduced as a generic driver for any video card which has VESA VBE 2.0 compatible BIOS. Another advantage of this driver is that it tries to force TV output on. VESA BIOS EXTENSION (VBE) Version 3.0 Date: September 16, 1998 (Page 70) says:

> Dual-Controller Designs. VBE 3.0 supports the dual-controller design by assuming that since both controllers are typically provided by the same OEM, under control of a single BIOS ROM on the same graphics card, it is possible to hide the fact that two controllers are indeed present from the application. This has the limitation of preventing simultaneous use of the independent controllers, but allows applications released before VBE 3.0 to operate normally. The VBE Function 00h (Return Controller Information) returns the combined information of both controllers, including the combined list of available modes. When the application selects a mode, the appropriate controller is activated. Each of the remaining VBE functions then operates on the active controller.

So you have chances to get working TV-out by using this driver. (I guess that TV-out frequently is standalone head or standalone output at least.)

ADVANTAGES

- You have chances to watch movies if Linux even doesn't know your video hardware.
- You don't need to have installed any graphics' related things on your Linux (like X11 (aka XFree86), fbdev and so on). This driver can be run from text-mode.
- You have chances to get working TV-out. (It's known at least for ATI's cards).
- This driver calls `int 10h` handler thus it's not an emulator - it calls real things of real BIOS in real-mode (actually in vm86 mode).
- You can use VIDIX with it, thus getting accelerated video display and TV output at the same time! (Recommended for ATI cards.)
- If you have VESA VBE 3.0+, and you had specified `monitor-hfreq, monitor-vfreq, monitor-dotclock` somewhere (config file, or commandline) you will get the highest possible refresh rate. (Using General Timing Formula). To enable this feature you have to specify all your monitor options.

DISADVANTAGES

- It works only on x86 systems.
- It can be used only by `root`.
- Currently it's available only for Linux.

### WAŻNE

Don't use this driver with GCC 2.96! It won't work!

COMMAND LINE OPTIONS AVAILABLE FOR VESA

`-vo vesa:`opts``
  currently recognized: `dga` to force dga mode and `nodga` to disable dga mode. In dga mode you can enable double buffering via the `-double` option. Note: you may omit these parameters to enable autodetection of dga mode.

KNOWN PROBLEMS AND WORKAROUNDS

- If you have installed NLS font on your Linux box and run VESA driver from text-mode then after terminating MPlayer you will have ROM font loaded instead of national. You can load national font again by using setsysfont utility from the Mandrake distribution for example. (Hint: The same utility is used for localization of fbdev).
- Some Linux graphics drivers don't update active BIOS mode in DOS memory. So if you have such problem - always use VESA driver only from text-mode. Otherwise text-mode (#03) will be activated anyway and you will need restart your computer.
- Often after terminating VESA driver you get black screen. To return your screen to original state - simply switch to other console (by pressing Alt+F<x>) then switch to your previous console by the same way.
- To get working TV-out you need have plugged TV-connector in before booting your PC since video BIOS initializes itself only once during POST procedure.

##### 2.3.1.2.11. X11

Avoid if possible. Outputs to X11 (uses shared memory extension), with no hardware acceleration at all. Supports (MMX/3DNow/SSE accelerated, but still slow) software scaling, use the options `-fs -zoom`. Most cards have hardware scaling support, use the `-vo xv` output for them, or `-vo xmga` for Matroxes.

The problem is that most cards' driver doesn't support hardware acceleration on the second head/TV. In those cases, you see green/blue colored window instead of the movie. This is where this driver comes in handy, but you need powerful CPU to use software scaling. Don't use the SDL driver's software output+scaler, it has worse image quality!

Software scaling is very slow, you better try changing video modes instead. It's very simple. See the DGA section's modelines, and insert them into your `XF86Config`.

- If you have XFree86 4.x.x: use the `-vm` option. It will change to a resolution your movie fits in. If it doesn't:
- With XFree86 3.x.x: you have to cycle through available resolutions with the Ctrl+Alt+plus and Ctrl+Alt+minus keys.

If you can't find the modes you inserted, browse XFree86's output. Some drivers can't use low pixelclocks that are needed for low resolution video modes.

##### 2.3.1.2.12. VIDIX

PREAMBLE. VIDIX is the abbreviation for VIDeo Interface for *niX. VIDIX was designed and introduced as an interface for fast user-space drivers providing such video performance as mga_vid does for Matrox cards. It's also very portable.

This interface was designed as an attempt to fit existing video acceleration interfaces (known as mga_vid, rage128_vid, radeon_vid, pm3_vid) into a fixed scheme. It provides highlevel interface to chips which are known as BES (BackEnd scalers) or OV (Video Overlays). It doesn't provide lowlevel interface to things which are known as graphics servers. (I don't want to compete with X11 team in graphics mode switching). I.e. main goal of this interface is to maximize the speed of video playback.

USAGE

- You can use standalone video output driver: `-vo xvidix`. This driver was developed as X11's front end to VIDIX technology. It requires X server and can work only under X server. Note that, as it directly accesses the hardware and circumvents the X driver, pixmaps cached in the graphics card's memory may be corrupted. You can prevent this by limiting the amount of video memory used by X with the XF86Config option "VideoRam" in the device section. You should set this to the amount of memory installed on your card minus 4MB. If you have less than 8MB of video ram, you can use the option "XaaNoPixmapCache" in the screen section instead.
- There is a console VIDIX driver: `-vo cvidix`. This requires a working and initialized framebuffer for most cards (or else you'll just mess up the screen), and you'll have a similar effect as with `-vo mga` or `-vo fbdev`. nVidia cards however are able to output truly graphical video on a real text console. See the nvidia_vid section for more information.
- You can use VIDIX subdevice which was applied to several video output drivers, such as: `-vo vesa:vidix` (Linux only) and `-vo fbdev:vidix`.

Indeed it doesn't matter which video output driver is used with VIDIX.

REQUIREMENTS

- Video card should be in graphics mode (except nVidia cards with the `-vo cvidix` output driver).
- MPlayer's video output driver should know active video mode and be able to tell to VIDIX subdevice some video characteristics of server.

USAGE METHODS. When VIDIX is used as subdevice (`-vo vesa:vidix`) then video mode configuration is performed by video output device (vo_server in short). Therefore you can pass into command line of MPlayer the same keys as for vo_server. In addition it understands `-double` key as globally visible parameter. (I recommend using this key with VIDIX at least for ATI's card). As for `-vo xvidix`, currently it recognizes the following options: `-fs -zoom -x -y -double`.

Also you can specify VIDIX's driver directly as third subargument in command line:

    mplayer -vo xvidix:mga_vid.so -fs -zoom -double file.avi

or

    mplayer -vo vesa:vidix:radeon_vid.so -fs -zoom -double -bpp 32 file.avi

But it's dangerous, and you shouldn't do that. In this case given driver will be forced and result is unpredictable (it may freeze your computer). You should do that ONLY if you are absolutely sure it will work, and MPlayer doesn't do it automatically. Please tell about it to the developers. The right way is to use VIDIX without arguments to enable driver autodetection.

VIDIX is new technology and it's extremely possible that on your system it won't work. In this case only solution for you it's port it (mainly libdha). But there is hope that it will work on those systems where X11 does.

Since VIDIX requires direct hardware access you can either run it as root or set the SUID bit on the MPlayer binary (Warning: This is a security risk!). Alternatively, you can use a special kernel module, like this:

1. Download the development version of svgalib (for example 1.9.17), OR download a version made by Alex especially for usage with MPlayer (it doesn't need the svgalib source to compile) from here.

2. Compile the module in the `svgalib_helper` directory (it can be found inside the `svgalib-1.9.17/kernel/` directory if you've downloaded the source from the svgalib site) and insmod it.

3. To create the neccessary devices in the `/dev` directory, do a

       make device

   in the `svgalib_helper` dir, as root.

4. Move the `svgalib_helper` directory to `mplayer/main/libdha/svgalib_helper`.

5. Required if you download the source from the svgalib site: Remove the comment before the CFLAGS line containing "svgalib_helper" string from the `libdha/Makefile`.

6. Recompile and install libdha.

###### 2.3.1.2.12.1. ATI cards

Currently most ATI cards are supported natively, from Mach64 to the newest Radeons.

There are two compiled binaries: `radeon_vid` for Radeon and `rage128_vid` for Rage 128 cards. You may force one or let the VIDIX system autoprobe all available drivers.

###### 2.3.1.2.12.2. Matrox cards

Matrox G200, G400, G450 and G550 have been reported to work.

The driver supports video equalizers and should be nearly as fast as the Matrox framebuffer

###### 2.3.1.2.12.3. Trident cards

There is a driver available for the Trident Cyberblade/i1 chipset, which can be found on VIA Epia motherboards.

The driver was written and is maintained by Alastair M. Robinson

###### 2.3.1.2.12.4. 3DLabs cards

Although there is a driver for the 3DLabs GLINT R3 and Permedia3 chips, no one has tested it, so reports are welcome.

###### 2.3.1.2.12.5. nVidia cards

There's a relatively new nVidia driver out there, it's known to work on Riva 128, TNT and GeForce2 chipsets, also others have been reported working.

LIMITATIONS

- It's recommended to use the binary nVidia drivers for X before using this VIDIX driver, because some of the registers which need to be initialized haven't been discovered yet, so it will probably fail with the Open Source XFree86 `nv.o` driver.

- Currently only codecs capable of UYVY colorspace output can work in conjunction with this driver. Unfortunately, this excludes every single decoder from the libavcodec family. This leaves us with the following usable popular codecs: `cvid, divxds, xvid, divx4, wmv7, wmv8` and some others. Please note that this is only a temporal inconvenience. The usage syntax is as follows:

          mplayer -vf format=uyvy -vc divxds divx3file.avi

An unique feature of the nvidia_vid driver is its ability to display video on plain, pure, text-only console - with no framebuffer or X magic whatsoever. For this purpose, we'll have to use the `cvidix` video output, as the following example shows:

        mplayer -vf format=uyvy -vc divxds -vo cvidix example.avi

Reports awaited!

###### 2.3.1.2.12.6. SiS cards

This is very experimental code, just like nvidia_vid.

It's been tested on SiS 650/651/740 (the most common chipsets used in the SiS versions of the "Shuttle XPC" barebones boxes out there)

Reports awaited!

##### 2.3.1.2.13. DirectFB

> "DirectFB is a graphics library which was designed with embedded systems in mind. It offers maximum hardware accelerated performance at a minimum of resource usage and overhead." - quoted from http://www.directfb.org

I'll exclude DirectFB features from this section.

Though MPlayer is not supported as a "video provider" in DirectFB, this output driver will enable video playback through DirectFB. It will - of course - be accelerated, on my Matrox G400 DirectFB's speed was the same as XVideo.

Always try to use the newest version of DirectFB. You can use DirectFB options on the command line, using the `-dfbopts` option. Layer selection can be done by the subdevice method, e.g.: `-vo directfb:2` (layer -1 is default: autodetect)

##### 2.3.1.2.14. DirectFB/Matrox (dfbmga)

Please read the main DirectFB section or general informations.

This video output driver will enable CRTC2 (on the second head) on the Matrox G400/G450/G550 card, displaying video independently of the first head.

Instructions on how to make it work can be found in the tech section or directly on Ville Syrjala's home page.

### Notatka

the first DirectFB version with which we could kick this working was 0.9.17 (it's buggy, needs that `surfacemanager` patch from the URL above). Anyway, porting of the CRTC2 code to mga_vid is underway.

#### 2.3.1.3. MPEG decoders

##### 2.3.1.3.1. DVB output and input

MPlayer supports cards with the Siemens DVB chipset from vendors like Siemens, Technotrend, Galaxis or Hauppauge. The latest DVB drivers are available from the Linux TV site. If you want to do software transcoding you should have at least a 1GHz CPU.

Configure should detect your DVB card. If it did not, force detection with

    ./configure --enable-dvb

If you have ost headers at a non-standard path, set the path with

    ./configure --with-extraincdir=DVB source directory/ost/include

Then compile and install as usual.

USAGE. Hardware decoding (playing standard MPEG1/2 files) can be done with this command:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes file.mpg|vob

Software decoding or transcoding different formats to MPEG1 can be achieved using a command like this:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes yourfile.ext
    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes -vf expand yourfile.ext

Note that DVB cards only support heights 288 and 576 for PAL or 240 and 480 for NTSC. You must rescale for other heights by adding `scale=width:height` with the width and height you want to the `-vf` option. DVB cards accept various widths, like 720, 704, 640, 512, 480, 352 etc and do hardware scaling in horizontal direction, so you do not need to scale horizontally in most cases. For a 512x384 (aspect 4:3) DivX try:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes -vf scale=512:576

If you have a widescreen movie and you do not want to scale it to full height, you can use the `expand=w:h` filter to add black bands. To view a 640x384 DivX, try:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes -vf expand=640:576 file.avi

If your CPU is too slow for a full size 720x576 DivX, try downscaling:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes -vf scale=352:576 file.avi

If speed does not improve, try vertical downscaling, too:

    mplayer -ao mpegpes -vo mpegpes -vf scale=352:288 file.avi

For OSD and subtitles use the OSD feature of the expand filter. So, instead of `expand=w:h` or `expand=w:h:x:y`, use `expand=w:h:x:y:1` (the 5th parameter `:1` at the end will enable OSD rendering). You may want to move the image up a bit to get a bigger black zone for subtitles. You may also want to move subtitles up, if they are outside your TV screen, use the `-subpos <0-100>` option to adjust this (`-subpos 80` is a good choice).

In order to play non-25fps movies on a PAL TV or with a slow CPU, add the `-framedrop` option.

To keep the aspect ratio of DivX files and get the optimal scaling parameters (hardware horizontal scaling and software vertical scaling while keeping the right aspect ratio), use the new dvbscale filter:

    for a  4:3 TV: -vf dvbscale,scale=-1:0,expand=-1:576:-1:-1:1
    for a 16:9 TV: -vf dvbscale=1024,scale=-1:0,expand=-1:576:-1:-1:1

Using your DVB card for watching Digital TV (DVB input module). First you need to pass the `dvb_shutdown_timeout=0` parameter to the kernel module `dvb-core`, or MPlayer will die after 10 seconds.

You should also have the programs scan and szap/tzap/czap installed; they are all included in the drivers package.

Verify that your drivers are working properly with a program such as dvbstream (that is the base of the DVB input module).

Now you should compile a `~/.mplayer/channels.conf` file, with the syntax accepted by szap/tzap/czap, or have scan compile it for you.

Make sure that you have have only Free to Air channels in your `channels.conf` file, or MPlayer will hang on the others.

To show the first of the channels present in your list, run

      mplayer dvb://

If you want to watch a specific channel, such as R1, run

      mplayer dvb://R1

To change channels press the h (next) and k (previous) keys, or use the OSD menu (requires a working OSD subsystem).

If your `~/.mplayer/menu.conf` contains a `<dvbsel>` entry, such as the one in the example file `etc/dvb-menu.conf` (that you can use to overwrite `~/.mplayer/menu.conf`), the main menu will show a sub-menu entry that will permit you to choose one of the channels present in your `channels.conf`.

If you want to save a program to disk you can use

      mplayer -dumpfile r1.ts -dumpstream dvb://R1

If you want to record it in a different format (re-encoding it) instead you can run a command such as

      mencoder -o r1.avi -ovc xvid -xvidencopts bitrate=800 -oac mp3lame -lameopts cbr:br=128 -pp=ci dvb://R1

Read the man page for a list of options that you can pass to the DVB input module.

FUTURE. If you have questions or want to hear feature announcements and take part in discussions on this subject, join our MPlayer-DVB mailing list. Please remember that the list language is English.

In the future you may expect the ability to display OSD and subtitles using the native OSD feature of DVB cards, as well as more fluent playback of non-25fps movies and realtime transcoding between MPEG2 and MPEG4 (partial decompression).

##### 2.3.1.3.2. DXR2

MPlayer supports hardware accelerated playback with the Creative DXR2 card.

First of all you will need properly installed DXR2 drivers. You can find the drivers and installation instructions at the DXR2 Resource Center site.

USAGE

`-vo dxr2`

  enable TV output

`-vo dxr2:x11` or `-vo dxr2:xv`

  enable Overlay output in X11

`-dxr2 <option1:option2:...>`

  This option is used to control the DXR2 driver.

The overlay chipset used on the DXR2 is of pretty bad quality but the default settings should work for everybody. The OSD may be usable with the overlay (not on TV) by drawing it in the colorkey. With the default colorkey settings you may get variable results, usually you will see the colorkey around the characters or some other funny effect. But if you properly adjust the colorkey settings you should be able to get acceptable results.

Please see the manpage for available options.

##### 2.3.1.3.3. DXR3/Hollywood+

MPlayer supports hardware accelerated playback with the Creative DXR3 and Sigma Designs Hollywood Plus cards. These cards both use the em8300 MPEG decoder chip from Sigma Designs.

First of all you will need properly installed DXR3/H+ drivers, version 0.12.0 or later. You can find the drivers and installation instructions at the DXR3 & Hollywood Plus for Linux site. `configure` should detect your card automatically, compilation should go without problems.

USAGE

`-vo dxr3:prebuf:sync:norm=x:`device``

  `overlay` activates the overlay instead of TVOut. It requires that you have a properly configured overlay setup to work right. The easiest way to configure the overlay is to first run autocal. Then run mplayer with dxr3 output and without overlay turned on, run dxr3view. In dxr3view you can tweak the overlay settings and see the effects in realtime, perhaps this feature will be supported by the MPlayer GUI in the future. When overlay is properly set up you will no longer need to use dxr3view. `prebuf` turns on prebuffering. Prebuffering is a feature of the em8300 chip that enables it to hold more than one frame of video at a time. This means that when you are running with prebuffering MPlayer will try to keep the video buffer filled with data at all times. If you are on a slow machine MPlayer will probably use close to, or precisely 100% of CPU. This is especially common if you play pure MPEG streams (like DVDs, SVCDs a.s.o.) since MPlayer will not have to reencode it to MPEG it will fill the buffer very fast. With prebuffering video playback is much less sensitive to other programs hogging the CPU, it will not drop frames unless applications hog the CPU for a long time. When running without prebuffering the em8300 is much more sensitive to CPU load, so it is highly suggested that you turn on MPlayer's `-framedrop` option to avoid further loss of sync. `sync` will turn on the new sync-engine. This is currently an experimental feature. With the sync feature turned on the em8300's internal clock will be monitored at all times, if it starts to deviate from MPlayer's clock it will be reset causing the em8300 to drop any frames that are lagging behind. `norm=x` will set the TV norm of the DXR3 card without the need for external tools like em8300setup. Valid norms are 5 = NTSC, 4 = PAL-60, 3 = PAL. Special norms are 2 (auto-adjust using PAL/PAL-60) and 1 (auto-adjust using PAL/NTSC) because they decide which norm to use by looking at the frame rate of the movie. norm = 0 (default) does not change the current norm. ``device`` = device number to use if you have more than one em8300 card. Any of these options may be left out. `:prebuf:sync` seems to work great when playing DivX movies. People have reported problems using the prebuf option when playing MPEG1/2 files. You might want to try running without any options first, if you have sync problems, or DVD subtitle problems, give `:sync` a try.

`-ao oss:/dev/em8300_ma-`X``

  For audio output, where `X` is the device number (0 if one card).

`-aop list=resample:fout=`xxxxx``

  The em8300 cannot play back samplerates lower than 44100Hz. If the sample rate is below 44100Hz select either 44100Hz or 48000Hz depending on which one matches closest. I.e. if the movie uses 22050Hz use 44100Hz as 44100 / 2 = 22050, if it is 24000Hz use 48000Hz as 48000 / 2 = 24000 and so on. This does not work with digital audio output (`-ac hwac3`).

`-vf lavc/fame`

  To watch non-MPEG content on the em8300 (i.e. DivX or RealVideo) you have to specify an MPEG1 video filter such as libavcodec (lavc) or libfame (fame). At the moment lavc is both faster and gives better image quality, it is suggested that you use that unless you have problems with it. See the man page for further info about `-vf lavc/fame`. Using lavc is highly recommended. Currently there is no way of setting the fps of the em8300 which means that it is fixed to 29.97fps. Because of this it is highly recommended that you use `-vf lavc=`quality`:25` especially if you are using prebuffering. Then why 25 and not 29.97? Well, the thing is that when you use 29.97 the picture becomes a bit jumpy. The reason for this is unknown to us. If you set it to somewhere between 25 and 27 the picture becomes stable. For now all we can do is accept this for a fact.

`-vf expand=-1:-1:-1:-1:1`

  Although the DXR3 driver can put some OSD onto the MPEG1/2/4 video, it has much lower quality than MPlayer's traditional OSD, and has several refresh problems as well. The command line above will firstly convert the input video to MPEG4 (this is mandatory, sorry), then apply an expand filter which won't expand anything (-1: default), but apply the normal OSD onto the picture (that's what the "1" at the end does).

`-ac hwac3`

  The em8300 supports playing back AC3 audio (surround sound) through the digital audio output of the card. See the `-ao oss` option above, it must be used to specify the DXR3's output instead of a soundcard.

#### 2.3.1.4. Other visualization hardware

##### 2.3.1.4.1. Zr

This is a display-driver (`-vo zr`) for a number of MJPEG capture/playback cards (tested for DC10+ and Buz, and it should work for the LML33, the DC10). The driver works by encoding the frame to JPEG and then sending it to the card. For the JPEG encoding `libavcodec` is used, and required. With the special cinerama mode, you can watch movies in true wide screen provided that you have two beamers and two MJPEG cards. Depending on resolution and quality settings, this driver may require a lot of CPU power, remember to specify `-framedrop` if your machine is too slow. Note: My AMD K6-2 350MHz is (with `-framedrop`) quite adequate for watching VCD sized material and downscaled movies.

This driver talks to the kernel driver available at http://mjpeg.sourceforge.net, so you must get it working first. The presence of an MJPEG card is autodetected by the `configure` script, if autodetection fails, force detection with

    ./configure --enable-zr

The output can be controlled by several options, a long description of the options can be found in the man page, a short list of options can be viewed by running

    mplayer -zrhelp

Things like scaling and the OSD (on screen display) are not handled by this driver but can be done using the video filters. For example, suppose that you have a movie with a resolution of 512x272 and you want to view it fullscreen on your DC10+. There are three main possibilities, you may scale the movie to a width of 768, 384 or 192. For performance and quality reasons, I would choose to scale the movie to 384x204 using the fast bilinear software scaler. The commandline is

    mplayer -vo zr -sws 0 -vf scale=384:204 movie.avi

Cropping can be done by the `crop` filter and by this driver itself. Suppose that a movie is too wide for display on your Buz and that you want to use `-zrcrop` to make the movie less wide, then you would issue the following command

    mplayer -vo zr -zrcrop 720x320+80+0 benhur.avi

if you want to use the `crop` filter, you would do

    mplayer -vo zr -vf crop=720:320:80:0 benhur.avi

Extra occurrences of `-zrcrop` invoke cinerama mode, i.e. you can distribute the movie over several TV's or beamers to create a larger screen. Suppose you have two beamers. The left one is connected to your Buz at `/dev/video1` and the right one is connected to your DC10+ at `/dev/video0`. The movie has a resolution of 704x288. Suppose also that you want the right beamer in black and white and that the left beamer should have JPEG frames at quality 10, then you would issue the following command

    mplayer -vo zr -zrdev /dev/video0 -zrcrop 352x288+352+0 -zrxdoff 0 -zrbw \
              -zrcrop 352x288+0+0 -zrdev /dev/video1 -zrquality 10 movie.avi

You see that the options appearing before the second `-zrcrop` only apply to the DC10+ and that the options after the second `-zrcrop` apply to the Buz. The maximum number of MJPEG cards participating in cinerama is four, so you can build a 2x2 vidiwall.

Finally an important remark: Do not start or stop XawTV on the playback device during playback, it will crash your computer. It is, however, fine to FIRST start XawTV, THEN start MPlayer, wait for MPlayer to finish and THEN stop XawTV.

##### 2.3.1.4.2. Blinkenlights

This driver is capable of playback using the Blinkenlights UDP protocol. If you don't know what Blinkenlights is, you don't need this driver.

#### 2.3.1.5. TV-out support

##### 2.3.1.5.1. Matrox G400 cards

Under Linux you have two methods to get G400 TV out working:

### WAŻNE

for Matrox G450/G550 TV-out instructions, please see the next section!

XFree86

  Using the driver and the HAL module, available from Matrox's site. This will give you X on the TV.

  This method doesn't give you accelerated playback as under Windows! The second head has only YUV framebuffer, the BES (Back End Scaler, the YUV scaler on G200/G400/G450/G550 cards) doesn't work on it! The windows driver somehow workarounds this, probably by using the 3D engine to zoom, and the YUV framebuffer to display the zoomed image. If you really want to use X, use the `-vo x11 -fs -zoom` options, but it will be SLOW, and has Macrovision copy protection enabled (you can "workaround" Macrovision using this perl script).

Framebuffer

  Using the matroxfb modules in the 2.4 kernels. 2.2 kernels don't have the TVout feature in them, thus unusable for this. You have to enable ALL matroxfb-specific feature during compilation (except MultiHead), and compile them into modules! You'll also need I2C enabled.

  1. Enter `TVout` and type ./compile.sh. Install `TVout/matroxset/matroxset` somewhere into your `PATH`.

  2. If you don't have fbset installed, put `TVout/fbset/fbset` somewhere into your `PATH`.

  3. If you don't have con2fb installed, put `TVout/con2fb/con2fb` somewhere into your `PATH`.

  4. Then enter into the `TVout/` directory in the MPlayer source, and execute `./modules` as root. Your text-mode console will enter into framebuffer mode (no way back!).

  5. Next, EDIT and run the `./matroxtv` script. This will present you to a very simple menu. Press 2 and Enter. Now you should have the same picture on your monitor, and TV. If the TV (PAL by default) picture has some weird stripes on it, the script wasn't able to set the resolution correctly (to 640x512 by default). Try other resolutions from the menu and/or experiment with fbset.

  6. Yoh. Next task is to make the cursor on tty1 (or whatever) to disappear, and turn off screen blanking. Execute the following commands:

         echo -e '\033[?25l'
         setterm -blank 0

     or

         setterm -cursor off
         setterm -blank 0

     You possibly want to put the above into a script, and also clear the screen. To turn the cursor back:

         echo -e '\033[?25h'

     or

         setterm -cursor on

  7. Yeah kewl. Start movie playing with

         mplayer -vo mga -fs -screenw 640 -screenh 512 filename

     (If you use X, now change to matroxfb with for example Ctrl+Alt+F1.) Change `640` and `512` if you set the resolution to other...

  8. Enjoy the ultra-fast ultra-featured Matrox TV output (better than Xv)!

Building a Matrox TV-out cable. No one takes any responsibility, nor guarantee for any damage caused by this documentation.

Cable for G400. The CRTC2 connector's fourth pin is the composite video signal. The ground are the sixth, seventh and eighth pins. (info contributed from Balázs Rácz)

Cable for G450. The CRTC2 connector's first pin is the composite video signal. The ground are the fifth, sixth, seventh, and fifteenth (5, 6, 7, 15) pins. (info contributed from Balázs Kerekes)

##### 2.3.1.5.2. Matrox G450/G550 cards

TV output support for these cards has only been recently introduced, and is not yet in the mainstream kernel. Currently the mga_vid module can't be used AFAIK, because the G450/G550 driver works only in one configuration: the first CRTC chip (with much more features) on the first display (on monitor), and the second CRTC (no BES - for explanation on BES, please see the G400 section above) on TV. So you can only use MPlayer's fbdev output driver at the present.

The first CRTC can't be routed to the second head currently. The author of the kernel matroxfb driver - Petr Vandrovec - will maybe make support for this, by displaying the first CRTC's output onto both of the heads at once, as currently recommended for G400, see the section above.

The necessary kernel patch and the detailed howto is downloadable from http://www.bglug.ca/matrox_tvout/

##### 2.3.1.5.3. ATI cards

PREAMBLE. Currently ATI doesn't want to support any of its TV-out chips under Linux, because of their licensed Macrovision technology.

ATI CARDS TV-OUT STATUS ON LINUX

- ATI Mach64: supported by gatos.
- ASIC Radeon VIVO: supported by gatos.
- Radeon and Rage128: supported by MPlayer! Check VESA driver and VIDIX sections.
- Rage Mobility P/M, Radeon, Rage 128, Mobility M3/M4: supported by atitvout.

On other cards, just use the VESA driver, without VIDIX. Powerful CPU is needed, though.

Only thing you need to do - Have the TV connector plugged in before booting your PC since video BIOS initializes itself only once during POST procedure.

##### 2.3.1.5.4. Voodoo 3

Check this URL.

##### 2.3.1.5.5. nVidia

First, you MUST download the closed-source drivers from http://nvidia.com. I will not describe the installation and configuration process because it does not cover the scope of this documentation.

After XFree86, XVideo, and 3D acceleration is properly working, edit your card's Device section in the `XF86Config` file, according to the following example (adapt for your card/TV):

    Section "Device"
            Identifier      "GeForce"
            VendorName      "ASUS"
            BoardName       "nVidia GeForce2/MX 400"
            Driver          "nvidia"
            #Option         "NvAGP" "1"
            Option          "NoLogo"
            Option          "CursorShadow"  "on"

            Option          "TwinView"
            Option          "TwinViewOrientation" "Clone"
            Option          "MetaModes" "1024x768,640x480"
            Option          "ConnectedMonitor" "CRT, TV"
            Option          "TVStandard" "PAL-B"
            Option          "TVOutFormat" "Composite"

    EndSection

Of course the important thing is the TwinView part.

##### 2.3.1.5.6. Neomagic

Tested on a Toshiba Tecra 8000. Its TV output chip is a miserable crap. Avoid if possible.

You must use `-vo vesa`. The tested chip was capable of 1.333333 aspect ratio only, so be sure to use the `-x`, `-y` options and/or the `-vf scale,crop,expand` filters if the box doesn't let you enable TV output. Maximum resolution was 720*576 at 16bpp.

Known issues: VESA-only, 1.33333 limitation, image isn't always centered, movie becomes 4bpp in every 10 minutes, and stays that way. Frequent hard freezes, LCD display problems.

### 2.3.2. Urządzenia wyjściowe audio

#### 2.3.2.1. Synchronizacja Audio/Video

Interfejs audio MPlayera nazywa się libao2. Obecnie zawiera on następujące sterowniki:

Sterownik | Komentarz
--- | ---
oss | sterownik OSS (ioctl, sprzętowa obsługa AC3)
sdl | sterownik SDL (obsługuje takie demony dźwięku jak: ESD i ARTS)
nas | sterownik NAS (Network Audio System)
alsa5 | rdzenny sterownik ALSA 0.5
alsa9 | rdzenny sterownik ALSA 0.9 (sprzętowa obsługa AC3)
sun | rdzenny sterownik dźwięku SUN (`/dev/audio`) dla użytkowników BSD i Solarisa 8
macosx | rdzenny sterownik MacOSX
win32 | rdzenny sterownik Win32
arts | rdzenny sterownik ARTS (głównie dla użytkowników KDE)
esd | rdzenny sterownik ESD (głównie dla użytkowników GNOMEa)

Sterowniki kart dźwiękowych przeznaczone dla Linuksa mają problemy związane z kompatybilnością. Dzieje się tak, ponieważ MPlayer korzysta z wbudowanych właściwości poprawnie napisanych sterowników dźwięku, które prawidłowo obsługują synchronizację audio/video. Niestety, niektórzy autorzy sterowników nie uwzględniają tej cechy, ponieważ nie jest ona potrzebna do odtwarzania efektów dźwiękowych i plików MP3.

Inne odtwarzacze, takie jak: aviplay czy xine prawdopodobnie działają od razu z tymi sterownikami, ponieważ używają "prostych" metod synchronizacji korzystających z wewnętrznego zegara. Testy pokazały, że ich metody nie są tak wydajne jak MPlayera.

Używanie MPlayera z poprawnie napisanym sterownikiem dźwięku, nigdy nie zaowocuje desynchronizacją A/V z powodu dźwięku, chyba że odtwarzany plik został utworzony w niewłaściwy sposób lub jest popsuty (na stronie man znajdziesz możliwe rozwiązania tego problemu).

Jeśli masz kiepski sterownik dźwięku, spróbuj użyć opcji `-autosync`. Powinna ona rozwiązać Twój problem. Dokładniejsze informacje znajdziesz na stronie man.

Kilka uwag:

- Jeśli posiadasz sterownik OSS, spróbuj najpierw opcji `-ao oss` (domyślna). Jeżeli zauważysz niestabilne działanie systemu, jego ciągłe zawieszanie się lub inne dziwne zachowanie, wypróbuj `-ao sdl` (UWAGA: potrzebujesz zainstalowanych bibliotek i plików nagłówkowych SDL). Sterownik SDL pomaga w wielu wypadkach, a dodatkowo obsługuje ESD (GNOME) i ARTS (KDE).

- Jeżeli posiadasz sterowniki ALSA w wersji 0.5, prawie zawsze konieczne będzie użycie `-ao alsa5`, ponieważ ich kod emulacji OSS jest wadliwy i spowoduje błąd MPlayera wyświetlając komunikat o treści podobnej do tej:

          DEMUXER: Za dużo (945 w 8390980 bajtach) pakietów video w buforze!
          (DEMUXER: Too many (945 in 8390980 bytes) video packets in the buffer!)

- Na Solarisie konieczne jest użycie sterownika SUN przy pomocy opcji `-ao sun`, w przeciwnym wypadku nie będzie działać ani audio, ani video.

- Jeśli dźwięk przerywany jest krótkimi trzaskami podczas odtwarzania z CD-ROMu, włącz odmaskowywanie przerwań, wpisując np. hdparm -u1 /dev/cdrom (man hdparm). Jest to bardzo przydatne i opisane bardziej szczegółowo w sekcji dotyczącej CD-ROMu.

#### 2.3.2.2. Doświadczenia związane z użytkowaniem kart dźwiękowych i zalecenia

Przy stosowaniu Linuksa, zalecamy jądro z serii 2.4.x. Jądro w wersji 2.2 nie było testowane.

Sterowniki kart dźwiękowych w Linuksie są dostarczane głównie przez wolną wersję OSS. Sterowniki te zostały zastąpione w wersji rozwojowej jądra 2.5 przez system ALSA (Advanced Linux Sound Architecture). Jeżeli Twoja dystrybucja nie używa jeszcze ALSA, możesz chcieć ją wypróbować, jeżeli będziesz miał jakieś kłopoty z dźwiękiem. Sterowniki ALSA generalnie przewyższają OSS pod względem zgodności, wydajności i możliwości, Jednak niektóre karty są obsługiwane wyłącznie przez komercyjną wersję OSS z witryny 4Front Technologies. Obsługuje ona również kilka innych systemów poza Linuksem.

KARTA DŹWIĘKOWA | STEROWNIK | Maks. częstotliwość (kHz) | Maks. liczba kanałów | Maks. liczba aplikacji [a]
--- | --- | --- | --- | ---
OSS/Free | ALSA | OSS/Pro | inne
Zintegrowane karty VIA (686/A/B, 8233, 8235) | via82cxxx_audio | snd-via82xx |  |  | 4-48 kHz lub wyłącznie 48 kHz, w zależności od układu |  |
Aureal Vortex 2 | brak | brak | OK | Sterowniki do Aureala dla Linuksa bufor zwiększony do 32k | 48 | 4.1 | 5+
SB Live! | Wyjście analogowe-OK, SP/DIF nie działa | Oba działają | Oba działają | Sterowniki OSS Creative'a (obsługa SP/DIF) | 192 | 4.0/5.1 | 32
SB 128 PCI (es1371) | OK | ? |  |  | 48 | stereo | 2
SB AWE 64 | max 44kHz | źle brzmi na 48kHz |  |  | 48 |  |
GUS PnP | brak | OK | OK |  | 48 |  |
Gravis UltraSound ACE |  |  |  |  |  |  |
Gravis UltraSound MAX | OK | OK (?) |  |  | 48 |  |
ESS 688 | OK | OK (?) |  |  | 48 |  |
Karty C-Media (CMI8338/8738) | OK | OK SP/DIF jest obsługiwane przez ALSA 0.9.x | ? |  | 44 | stereo | 1
Karty Yamaha (*ymf*) | złe (?) (może `-ao sdl`) | Działa poprawnie tylko z ALSA 0.5 z włączoną emulacją OSS i`-ao sdl` (!) (?) |  |  |  |  |
Karty z układem envy24 (np. Terratec EWS88MT) | ? | ? | OK |  | ? |  |
PC Speaker lub DAC | OK | brak |  | Sterowniki do PC speakera dla Linuksa (OSS) | Sterownik emuluje 44.1, może więcej. | mono | 1
[a] liczba aplikacji, które mogą jednocześnie używać urządzenia.

Pomoc przy tworzeniu tego dokumentu jest mile widziana. Powiedz jak MPlayer i Twoja karta dźwiękowa (karty dźwiękowe) współpracują razem.

#### 2.3.2.3. Filtry audio

Stare wtyczki audio zostały wyparte przez nową warstwę filtrów dźwiękowych. Można ich używać do zmiany właściwości danych audio zanim dźwięk dotrze do karty. Ich uruchamianie i wyłączanie odbywa się przeważnie automatycznie, można to jednak zmienić. Filtry włączane są wtedy, gdy cechy dźwięku różnią się od tych wymaganych przez urządzenie audio, w przeciwnym wypadku procedura ta jest pomijana. Opcja `-af filter1,filter2,...` używana jest do nadpisania automatycznych ustawień lub do zastosowania dodatkowych. Kolejność stosowania filtrów uzależniona jest od kolejności w ciągu oddzielonych od siebie przecinkami wartości.

Przykład:

    mplayer -af resample,pan film.avi

uruchomi dźwięk poprzez filtr zmieniający częstotliwość próbkowania (resample filter) a następnie poprzez filtr pan. Zauważ, że lista nie może zawierać żadnych spacji, inaczej zostanie błędnie zinterpretowana przez program.

Filtry często posiadają opcje zmieniające ich zachowanie. Są one dokładniej opisane w sekcji poniżej. Jeżeli pominie się parametry, to filtr uruchomi się z ustawieniami domyślnymi. Poniżej przedstawiony jest przykład, jak używać filtrów wraz z ich opcjami:

    mplayer -af resample=11025,pan=1:0.5:0.5 -channels 1 -srate 11025 media.avi

ustawi częstotliwość wyjściową filtru zmieniającego próbkowanie (resample filter) na 11025Hz i zmiksuje dźwięk do jednego kanału używając filtru pan.

Ogólną kontrolę nad warstwą filtrów daje opcja `-af-adv`. Zawiera ona dwie dodatkowe opcje:

`force` jest polem bitowym, które określa jak filtry są stosowane i jakiej optymalizacji prędkości/dokładności używają:

`0`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj względem szybkości procesora.

`1`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj tak, aby osiągnąć największą prędkość. Uwaga: Niektóre możliwości filtrów audio mogą nie zadziałać i jakość dźwięku spadnie.

`2`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj pod kątem jak największej jakości.

`3`

  Nie używaj automatycznego stosowania filtrów i nie optymalizuj. Uwaga: Jeśli używasz tego ustawienia, możliwe jest wystąpienie błędów podczas działania MPlayera i jego zakończenie.

`4`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 0), jednak użyj obliczeń zmiennoprzecinkowych, jeśli to możliwe.

`5`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 1), jednak użyj obliczeń zmiennoprzecinkowych, jeśli to możliwe.

`6`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 2), jednak użyj obliczeń zmiennoprzecinkowych, jeśli to możliwe.

`7`

  Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 3), jednak użyj obliczeń zmiennoprzecinkowych, jeśli to możliwe.

`list` jest aliasem dla opcji -af.

Na zachowanie warstwy filtrów wpływają również niżej podane, standardowe opcje:

`-v`

  Zwiększa poziom "gadatliwości" i sprawia, że większość filtrów drukuje dodatkowe komunikaty.

`-channels`

  Ustawia liczbę kanałów wyjściowych, których ma używać Twoja karta. Ma ona również wpływ na liczbę kanałów, które są dekodowane z nośnika danych. Jeśli zawiera on mniej kanałów, filtr kanałów (channels filter) zostanie automatycznie użyty (zobacz poniżej). Przekierowywanie kanałów będzie ustawione domyślnie.

`-srate`

  Ustawia częstotliwość próbkowania, której ma używać Twoja karta (oczywiście karty mają swoje ograniczenia). Jeżeli poziom próbkowania Twojej karty różni się od tego stosowanego w nośniku, zostanie włączony filtr zmieniający próbkowanie (resample filter, zobacz poniżej), aby zniwelować różnice.

`-format`

  Ustawia format próbki pomiędzy filtrem audio a kartą dźwiękową. Jeżeli żądany format próbki dla karty jest inny niż format zawierający się w nośniku, zostanie zastosowany filtr formatu (format filter, zobacz poniżej), aby zniwelować różnice.

##### 2.3.2.3.1. Zmniejszenie/Zwiększenie częstotliwości próbkowania (Up/Downsampling)

MPlayer w pełni obsługuje zmniejszanie/zwiększanie częstotliwości (up/downsampling) poprzez filtr zmieniający częstotliwość próbkowania - `resample` filter. Może on być użyty, jeżeli masz stałą częstotliwość na karcie, albo jeżeli nie jest ona w stanie obsłużyć więcej niż 44.1kHz. Filtr jest automatycznie uruchamiany, jeżeli jest to konieczne, ale może również zostać włączony z poziomu linii poleceń. Ma on trzy opcje:

`srate <8000-192000>`

  jest to liczba całkowita, używana do określenia wyjściowej częstotliwości próbkowania w Hz. Przyjmuje wartości z zakresu od 8kHz do 192kHz. Jeżeli częstotliwość wejściowa i wyjściowa są takie same albo jeżeli ten parametr jest pominięty, filtr jest wyłączany. Wysoka częstotliwość przeważnie zwiększa jakość dźwięku, szczególnie jeżeli filtr jest użyty wraz z innymi.

`sloppy`

  jest dodatkowym parametrem binarnym, który pozwala na małą różnicę między częstotliwością wyjściową a tą podaną przez `srate`. Opcja ta może zostać użyta jeżeli początek odtwarzania jest bardzo wolny. Jest standardowo uruchomiony.

`type <0-2>`

  jest dodatkową liczbą całkowitą z przedziału od `0` do `2`, która wybiera metodę zmiany częstotliwości próbkowania. Tutaj `0` przedstawia interpolację liniową (linear interpolation), `1` reprezentuje metodę wielofazowego przetwarzania banku filtrów (poly-phase filter-bank processing) przy użyciu obliczeń całkowitoliczbowych, `2` do zmiany częstotliwości za pomocą wielofazowego przetwarzania banku filtrów (poly-phase filter-bank processing) i obliczeń zmiennoprzecinkowych. Interpolacja liniowa (linear interpolation) jest wyjątkowo szybka, jednak pogarsza jakość dźwięku szczególnie przy zwiększaniu częstotliwości (upsampling). Najlepszą jakość daje `2`, ale metoda ta wymaga największej mocy obliczeniowej.

Przykład:

    mplayer -af resample=44100:0:0

ustawi częstotliwość wyjściową filtru zmieniającego częstotliwość próbkowania (resample filter) na 44100Hz używając przy tym dokładnego skalowania częstotliwości wyjściowej oraz interpolacji liniowej (linear interpolation).

##### 2.3.2.3.2. Zmiana liczby kanałów

Filtr kanałów (`channels` filter) można użyć w celu dodania lub usunięcia kanałów, można go także użyć do kopiowania lub przekierowywania kanałów. Jest on automatycznie włączony, jeżeli wyjście warstwy audio filtrów różni się od wejściowego lub jeśli zażądano jego uruchomienia. Filtr wyłącza się sam, jeżeli nie jest używany. Liczba parametrów jest dynamiczna:

`nch <1-6>`

  jest to liczba całkowita z zakresu od `1` do `6`, która ustawia liczbę kanałów wyjściowych. Ta opcja jest wymagana. Nie podanie jej spowoduje błąd uruchamiania (runtime error) programu.

`nr <1-6>`

  jest to liczba całkowita z zakresu od `1` do `6`, która używana jest do określenia liczby dróg przekierowania. Parametr ten jest opcjonalny. Jeżeli jest pominięty, stosowane jest domyślne przekierowanie.

`od1:do1:od2:do2:od3:do3...`

  to pary liczb pomiędzy `0` a `5`, które określają gdzie poszczególne kanały mają być przekierowywane.

Jeżeli podana jest tylko opcja `nch`, filtr używa domyślnego przekierowywanie, które działa następująco: Jeśli liczba kanałów wyjściowych jest większa niż wejściowych, tworzone są puste kanały (w przypadku miksowania z mono do stereo, kanał mono jest powtarzany w obu kanałach wyjściowych). Jeżeli liczba kanałów wyjściowych jest mniejsza niż wejściowych, nadmiarowe kanały są usuwane.

Przykład 1:

    mplayer -af channels=4:4:0:1:1:0:2:2:3:3 media.avi

zmieni liczbę kanałów na 4 i ustawi 4 drogi przekierowywania, które zamieniają kanał 1 z 0, a 2 i 3 pozostawiają bez zmian. Zauważ, że jeżeli odtwarzany był nośnik zawierające 2 kanały, to kanały 2 i 3 będą puste, ale 0 i 1 nadal będą zamienione.

Przykład 2:

    mplayer -af channels=6:4:0:0:0:1:0:2:0:3 media.avi

zmieni liczbę kanałów na 6 i ustawi 4 drogi przekierowywania, które skopiują kanał 0 do 0 i 3. Kanały 4 i 5 będą puste.

##### 2.3.2.3.3. Konwerter formatu próbek (sample format converter)

Filtr formatu (`format` filter) przekształca jedne formaty próbek w inne. Jest uruchamiany automatycznie, jeśli tylko jest wymagany przez kartę lub inny filtr dźwiękowy.

`bps <numer>`

  może mieć wartość `1`, `2` lub `4`, określa liczbę bajtów przypadającą na próbkę. Parametr ten jest wymagany. Nie podanie go spowoduje błąd uruchamiania (runtime error).

`f <format>`

  jest ciągiem znaków określającym format próbki. Ciąg jest kombinacją: `alaw`, `mulaw` lub `imaadpcm`, `float` lub `int`, `unsigned` lub `signed`, `le` lub `be` (little lub big endian). Opcja ta jest wymagana. Jej nie podanie, spowoduje błąd podczas uruchamiania (runtime error).

Przykład:

    mplayer -af format=4:float media.avi

ustawi format wyjściowy na 4 bajty danych zmiennoprzecinkowych przypadających na próbkę.

##### 2.3.2.3.4. Opóźnienie (delay)

Filtr opóźniający (`delay` filter) opóźnia dźwięk zmierzający do głośników, tak żeby strumienie dźwiękowe z różnych kanałów dotarły do nich jednocześnie. Jest to użyteczne, jeżeli masz więcej niż 2 głośniki. Filtr ma kilka opcji:

`d1:d2:d3...`

  są liczbami rzeczywistymi określającymi opóźnienie w milisekundach, które powinno być zastosowane do każdego kanału. Minimalna wartość to 0ms a maksymalna to 1000ms.

Aby obliczyć opóźnienie dla poszczególnych kanałów, wykonaj następuje czynności:

1. Oblicz odległość od głośników do pozycji słuchacza (w metrach), to da Ci wartości od s1 do s5 (dla systemu 5.1). Nie ma sensu brać pod uwagę subwoofera (i tak nie usłyszysz różnicy).

2. Odejmij odległość od s1 do s5 od odległości maksymalnej tzn. s[i] = max(s) - s[i]; i = 1...5

3. Oblicz opóźnienia w następujący sposób d[i] = 1000*s[i]/342; i = 1...5

Przykład:

    mplayer -af delay=10.5:10.5:0:0:7:0 media.avi

opóźni lewy i prawy przedni głośnik o 10.5ms, dwa tylne i subwoofer o 0ms a centralny o 7ms.

##### 2.3.2.3.5. Programowa regulacja głośności (software volume control)

Programowa regulacja głośności (software volume control) jest obsługiwana poprzez filtr głośności (`volume` filter). Używaj go ostrożnie, gdyż może obniżyć stosunek sygnału do szumu. W większości wypadków najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie miksera PCM na maksymalną wartość, wyłączenie filtru i regulacja głośności poziomem głośności ogólnej miksera. Jeżeli Twoja karta ma cyfrowy mikser PCM zamiast analogowego i zauważysz przekłamania, użyj miksera MASTER. Jeżeli do komputera podłączony jest zewnętrzny wzmacniacz (co zazwyczaj ma miejsce), poziom hałasu może zostać zredukowany poprzez dostrojenie głównego poziomu głośności (master level) i pokrętła głośności, dopóki syczenie w tle nie ustanie. Filtr ma dwie opcje:

`v <-200 - +60>`

  jest liczbą rzeczywistą pomiędzy `-200` a `+60`, która przedstawia poziom głośności w dB. Domyślny poziom to 0dB.

`c`

  jest binarną wartością która włącza lub wyłącza miękkie obcinanie (soft-clipping). Miękkie obcinanie (soft-clipping) może sprawić, że dźwięk będzie łagodniejszy, jeżeli wysokie poziomy dźwięku są użyte. Uaktywnij tę opcję, jeżeli moc głośników jest zbyt niska. Zwróć uwagę, że ta metoda powoduje przekłamania i powinna być używana tylko w ostateczności.

Przykład:

    mplayer -af volume=10.1:0 media.avi

wzmocni dźwięk o 10.1dB i zastosuje metodę twardego obcinania (hard-clip), jeżeli poziom dźwięku jest za wysoki.

Ten filtr ma drugą właściwość: Mierzy ogólny, maksymalny poziom dźwięku i wypisuje go po zakończeniu MPlayera. Oszacowana głośność może być użyta do ustawienia poziomu dźwięku w MEncoderze tak, żeby maksymalny zasięg dynamiczny był możliwy do osiągnięcia.

##### 2.3.2.3.6. Korektor (equalizer)

Filtr korektora (`equalizer` filter) to 10 oktawowy korektor graficzny zaimplementowany przy pomocy 10 filtrów pasmowych IIR. Oznacza to, że działa bez względu na format odtwarzanego dźwięku. Środkowe częstotliwości dla tych 10 pasm to:

Numer pasma | Częstotliwość środkowa
--- | ---
0 | 31.25 Hz
1 | 62.50 Hz
2 | 125.0 Hz
3 | 250.0 Hz
4 | 500.0 Hz
5 | 1.000 kHz
6 | 2.000 kHz
7 | 4.000 kHz
8 | 8.000 kHz
9 | 16.00 kHz

Jeżeli częstotliwość próbkowania odtwarzanego dźwięku jest niższa niż środkowa częstotliwość dla odpowiedniego pasma, to jest ono wyłączane. Znanym błędem jest to, że właściwości dla najwyższego pasma nie są całkowicie symetryczne, jeżeli częstotliwość próbki jest zbliżona do częstotliwości środkowej danego pasma. Można obejść ten problem zwiększając jej częstotliwość (up-sampling), zanim ta dotrze do filtru korektora (equalizer filter).

Filtr ma 10 parametrów:

`g1:g2:g3...g10`

  są liczbami rzeczywistymi z przedziału od `-12` do `+12`, określającymi przyrost dB dla każdego pasma częstotliwości.

Przykład:

    mplayer -af equalizer=11:11:10:5:0:-12:0:5:12:12 media.avi

wzmocni dźwięk w wyższych i niższych zakresach częstotliwości, wyciszając go prawie całkowicie około 1kHz.

##### 2.3.2.3.7. Filtr pan (panning filter)

Użyj filtru pan (`pan` filter), żeby dowolnie miksować kanały. Najprościej tłumacząc jest to połączenie programowej regulacji głośności (software volume control) i filtru kanałów (channels filter). Istnieją dla niego 2 podstawowe zastosowania:

1. Miksowanie wielu kanałów w mniejszą liczbę, na przykład stereo do mono.

2. Zmienianie "szerokości" centralnego głośnika w systemie przestrzennym.

Filtr jest trudny w użyciu i będzie wymagał zastosowania żmudnej metody prób i błędów, zanim zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat. Liczba parametrów filtru zależy od liczby kanałów:

`nch <1-6>`

  jest liczbą całkowitą z przedziału od `1` do `6` i jest używana w celu określenia liczby kanałów wyjściowych. Opcja ta jest wymagana. Nie podanie jej spowoduje błąd uruchamiania (runtime error).

`l00:l01:l02:..l10:l11:l12:...ln0:ln1:ln2:...`

  są liczbami rzeczywistymi z przedziału od `0` do `1`. `l[i][j]` ustala ile procent kanału wejściowego j ma być zmiksowanych do kanału wyjściowego i.

Przykład 1:

    mplayer -af pan=1:0.5:0.5 -channels 1 media.avi

zmiksuje kanały ze stereo do mono.

Przykład 2:

    mplayer -af pan=3:1:0:1:0.5:0.5 -channels 3 media.avi

da 3 kanał wyjściowy, zostawiając 0 i 1 nietknięte i miksując kanały 0 i 1 do 2 kanału wyjściowego (który może być na przykład wysłany do subwoofera).

##### 2.3.2.3.8. Subwoofer

Filtr subwoofera (`sub` filter) dodaje kanał subwoofera do strumienia audio. Dane audio użyte do stworzenia tego kanału są średnią dźwięku w 0 i 1 kanale. Dźwięk wynikowy zostanie poddany działaniu dolnoprzepustowego filtru Butterwortha czwartego rzędu (4th order Butterworth filter) z domyślną częstotliwością graniczną na poziomie 60Hz i dodany do oddzielnego kanału w strumieniu audio. Uwaga: Wyłącz ten filtr, jeżeli odtwarzasz DVD z dźwiękiem w systemie Dolby Digital 5.1, w przeciwnym wypadku, jego działanie zakłóci dźwięk subwoofera. Filtr ma 2 parametry:

`fc <20-300>`

  jest opcjonalną liczbą rzeczywistą, używaną do określenia wartości częstotliwości granicznej w Hz. Prawidłowy zakres wynosi od 20Hz do 300Hz. Dla uzyskania najlepszego rezultatu, spróbuj ustawić ją na jak najniższą. Wzbogaci to doświadczenia płynące z używania dźwięku stereo i w systemie przestrzennym. Domyślną wartością jest 60Hz.

`ch <0-5>`

  jest opcjonalną liczbą całkowitą pomiędzy `0` a `5`, która określa numer kanału, do którego ma zostać wysłany dźwięk subwoofera. Domyślnym jest `5`. Zauważ, że liczbą kanałów zwiększy się do `ch`, jeżeli zajdzie taka potrzeba.

Przykład:

    mplayer -af sub=100:4 -channels 5 media.avi

doda kanał subwoofera z częstotliwością graniczną równą 100Hz do 4 kanału wyjściowego.

##### 2.3.2.3.9. Dekoder dźwięku przestrzennego (Surround-sound decoder)

Macierzowo zakodowany dźwięk przestrzenny, może być zdekodowany filtrem przestrzennym (`surround` filter). Dolby Surround jest przykładem formatu zakodowanego macierzowo. Wiele plików zawierających 2 kanały audio, w rzeczywistości zawiera dźwięk przestrzenny zakodowany w tym systemie. Aby użyć tego filtru potrzebujesz karty z obsługą przynajmniej 4 kanałów. Filtr posiada jedną opcję:

`d <0-1000>`

  jest opcjonalną liczbą rzeczywistą pomiędzy `0` a `1000`, używaną do ustawienia opóźnienia w ms dla tylnych głośników. Opóźnienie powinno być ustawione w następujący sposób: jeśli d1 to odległość od pozycji słuchacza do przednich głośników a d2 to odległość od tylnych głośników, to opóźnienie d powinno być ustawione na 15ms, jeżeli d1 <= d2 i 15 + 5*(d1-d2) jeżeli d1 > d2. Domyślna wartość dla d to 20ms.

Przykład:

    mplayer -af surround=15 -channels 4 media.avi

doda dźwięk przestrzenny dekodując dźwięk dla tylnych głośników z opóźnieniem 15ms.

##### 2.3.2.3.10. Audio Exporter

Ten filtr audio eksportuje nadchodzący sygnał do innych procesów, używając mapowania pamięci (`mmap()`). Zmapowane obszary zawierają nagłówek:

    int nch                      /*ilość kanałów*/
    int size                     /*rozmiar bufora*/
    unsigned long long counter   /*Używany do zachowania synchronizacji,
                                   aktualizowany za każdym razem kiedy
                                   eksportowane są nowe dane.*/

Reszta to 16-bitowe dane (bez przeplotu).

`mmapped_file`

  Plik, do którego chcesz eksportować. Domyślnie jest to `~/.mplayer/mplayer-af_export`.

`nsamples`

  Ilość próbek przypadających na kanał. Domyślnie jest to `512`.

Przykład:

    mplayer -af export=/tmp/mplayer-af_export:1024 media.avi

wyeksportuje 1024 próbek na kanał do `/tmp/mplayer-af_export`.

#### 2.3.2.4. Wtyczki Audio (odradzane)

### Notatka

Wtyczki audio zostały zastąpione przez filtry audio i wkrótce zostaną usunięte.

MPlayer ma obsługę wtyczek audio. Mogą one być użyte do zmiany właściwości danych audio, zanim dźwięk dotrze do karty. Włącza je się poprzez opcję `-aop`, która przyjmuje argumenty w postaci `list=wtyczka1,wtyczka2,...`. Argument `list` jest wymagany i określa, które wtyczki powinny zostać użyte i w jakiej kolejności. Przykład:

    mplayer media.avi -aop list=resample,format

przepuści dźwięk przez wtyczkę zmieniającą częstotliwość próbkowania (resampling plugin) a następnie wtyczkę formatu (format plugin).

Wtyczki również posiadają parametry, które zmieniają ich zachowanie. Opisane są one dokładniej w sekcji poniżej. Wtyczka uruchomi się z domyślnymi wartościami, jeżeli pominiemy jej opcje. Poniżej podany jest przykład użycia wtyczek i ich specyficznych ustawień:

    mplayer media.avi -aop list=resample,format:fout=44100:format=0x8

ustawi częstotliwość wyjściową dla wtyczki zmieniającej częstotliwość próbkowania (resample plugin) na 44100 Hz i format wyjściowy wtyczki formatu (format plugin) na AFMT_U8.

Obecnie wtyczki audio nie mogą zostać użyte w MEncoderze.

##### 2.3.2.4.1. Zwiększanie/Zmniejszanie częstotliwości próbkowania (up/downsampling)

MPlayer w pełni obsługuje zmniejszanie/zwiększanie częstotliwości próbkowania (up/downsampling) dźwięku. Wtyczka ta może być użyta, jeżeli masz kartę ze stałą częstotliwością lub posiadasz kartę, która nie jest w stanie obsłużyć więcej niż 44.1 kHz. Ograniczenia Twojego sprzętu nie są automatycznie wykrywane, więc musisz wyraźnie podać częstotliwość. Wtyczka ma jeden przełącznik: `fout`, który używany jest do ustawiania żądanej częstotliwości wyjściowej. Domyślną wartością jest 48 kHz i podawana jest w Hz.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=resample:fout=freq

gdzie ``freq`` jest częstotliwością w Hz, jak `44100`.

### Notatka

Częstotliwość wyjściową nie powinna być wyższa niż wartość domyślna. Spowoduje to odtwarzanie strumieni audio i video w zwolnionym tempie oraz zakłócenia dźwięku.

##### 2.3.2.4.2. Dekodowanie dźwięku przestrzennego

MPlayer posiada wtyczkę, która umożliwia dekodowanie macierzowo zakodowanego dźwięku przestrzennego. Dolby Surround jest przykładem takiego formatu. Wiele plików zawierających 2 kanały audio w rzeczywistości zawiera dźwięk przestrzenny zakodowany macierzowo. Aby skorzystać z tej właściwości potrzebujesz karty z obsługą przynajmniej 4 kanałów.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=surround

##### 2.3.2.4.3. Konwerter formatu próbek (sample format converter)

Jeżeli Twój sterownik do karty dźwiękowej nie obsługuje 16-bitowego typu danych ze znakiem, wtyczka ta może być użyta do jego zmiany na format zrozumiały dla karty. Posiada jeden parametr - `format`, który może być ustawiony na jedną z wartości umieszczonych w `libao2/afmt.h`. Wtyczka ta jest raczej rzadko potrzebna i jest przeznaczona dla zaawansowanych użytkowników. Mniej na uwadze, że zmienia ona tylko format próbki a nie jej częstotliwość czy ilość kanałów.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=format:format=outfmt

gdzie ``outfmt`` to wymagany format próbki.

##### 2.3.2.4.4. Opóźnianie

Wtyczka opóźnia dźwięk i jest przykładem tego, jak tworzyć nowe wtyczki. Nie ma dla niej żadnego sensownego zastosowania z punktu widzenia użytkownika i wspomniałem tylko o niej ze względu na kompletność tej dokumentacji. Nie używaj tej wtyczki, chyba że jesteś deweloperem.

##### 2.3.2.4.5. Programowa regulacja głośnością (software volume control)

Wtyczka jest programowym odpowiednikiem regulacji głośnością i może być używana na maszynach z uszkodzonym urządzeniem miksującym. Może być również przydatna, jeżeli ktoś chce zmienić poziom wyjściowy głośności w MPlayerze bez zmiany ustawień PCM w mikserze. Ma jeden parametr - `volume`, który służy do ustawienia początkowej głośności. Może przyjmować wartości pomiędzy 0 a 255. Wartością domyślna jest 101, co odpowiada wzmocnieniu równemu 0dB. Używaj tej wtyczki ostrożnie, gdyż możesz obniżyć stosunek sygnału do szumu. W większości wypadków najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie miksera PCM na maksymalną wartość i, zamiast wtyczką, regulować głośność przy pomocy głośników. Jeżeli do komputera podłączony jest zewnętrzny wzmacniacz (a zazwyczaj jest), poziom hałasu może zostać zredukowany poprzez dostrojenie głównego poziomu głośności (master level) i pokrętła głośności, dopóki syczenie w tle nie ustanie.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=volume:volume=0-255

Wtyczka ma również kompresor lub zdolność do miękkiego obcinania (soft-clipping). Kompresja może być użyta, jeżeli dynamika dźwięku jest bardzo wysoka lub jeżeli moc głośników jest zbyt niska. Bądź ostrożny, ponieważ ta funkcja powoduje zakłócenia dźwięku i powinna być użyta w ostateczności.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=volume:softclip

##### 2.3.2.4.6. Extrastereo

Wtyczka (liniowo) zwiększa różnicę pomiędzy lewym a prawym kanałem (jak wtyczka extrastereo w XMMS), co dodaje efekt "na żywo" do odtwarzanego dźwięku.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=extrastereo
    mplayer media.avi -aop list=extrastereo:mul=3.45

Współczynnikiem (`mul`) jest liczba rzeczywista, której wartość domyślna to 2.5. Jeżeli ustawisz go na `0.0`, otrzymasz dźwięk mono (średnia obu kanałów). Jeśli na `1.0`, nic się nie zmieni, a jeśli na `-1.0`, lewy i prawy kanał zostaną zamienione.

##### 2.3.2.4.7. Normalizator głośności (volume normalizer)

Wtyczka ustawia maksymalny poziom dźwięku, bez powodowania zakłóceń.

Sposób użycia:

    mplayer media.avi -aop list=volnorm

Poprzedni | Początek rozdziału | Następny
2.2. Supported codecs | Spis treści | 2.4. Wejście TV